Bệnh
bạch biến là một loại bệnh da liễu thường gặp
mà trong đó các tế bào sắc tố da bị phá hủy từ đó làm thay đổi màu da. Bệnh biểu
hiện bởi những dát, mảng giảm sắc tố so với vùng da xung quanh, không ngứa,
không đóng vảy, giới hạn rõ.
Tỷ
lệ mắc bệnh ước tính khoảng 0,5–2% dân số. Mặc dù không ảnh hưởng trực tiếp đến
tính mạng, bạch biến gây tác động đáng kể đến yếu tố thẩm mỹ và tâm lý, làm suy
giảm chất lượng cuộc sống của người bệnh.
Bạch
biến chia làm 2 thể chính: Thể khu trú và thể lan tỏa.
Thể
khu trú:
- Bạch biến từng điểm (Focal vitiligo): Một hoặc nhiều dát giảm sắc tố ở một vị trí.
- Bạch biến thể đoạn (Segmental vitiligo): Tổn thương là một hoặc nhiều dát giảm sắc tố, phân bố theo đường đi của dây thần kinh, bệnh chủ yếu gặp ở trẻ em.
- Thể niêm mạc (Mucosal vitiligo): Chỉ có tổn thương ở niêm mạc.
Thể
lan tỏa:
- Thể ở các cực (Acrofacial vitiligo): Tổn thương ở các ngón tay, chân và quanh các hốc tự nhiên ở mắt.
- Thể thông thường (Vitiligo vulgaris): Các mảng giảm sắc tố riêng rẽ và phân bố rộng rãi.
- Thể hỗn hợp (Mixed vitiligo): Tổn thương bao gồm cả ở các cực và rải rác toàn thân.
- Bạch biến toàn thể (Universal vitiligo): Giảm sắc tố toàn bộ hoặc gần như toàn bộ cơ thể, thường phối hợp với các hội chứng nội tiết.
Vì
nguyên nhân chính xác gây bệnh hiện nay chưa biết rõ nên chưa có biện pháp điều
trị đặc hiệu cho bệnh bạch biến, hiện nay có rất nhiều phương pháp điều trị triệu
chứng bệnh, đáp ứng tùy thuộc vào từng bệnh nhân.
Hiện
nay, điều trị bạch biến vẫn còn nhiều thách thức do hiệu quả của thuốc bôi tại
chỗ hoặc thuốc toàn thân còn hạn chế và nguy cơ tái phát cao. Trong bối cảnh
đó, liệu pháp chiếu tia UVB phổ hẹp (Narrowband UVB – NB-UVB) được xem là một
trong những phương pháp điều trị quan trọng và được khuyến cáo rộng rãi trong
thực hành da liễu.
Cơ
chế tác dụng:
NB-UVB
sử dụng tia cực tím có bước sóng 311–313 nm. Phương pháp này giúp kích thích biệt
hoá và tăng sinh tế bào hắc tố, tăng tổng hợp melanin và thúc đẩy vận chuyển sắc
tố đến các tế bào sừng, từ đó hỗ trợ quá trình tái tạo sắc tố tại vùng da tổn
thương.
Chỉ
định điều trị:
NB-UVB
thường được chỉ định trong các trường hợp:
- Bạch biến lan rộng hoặc tiến triển nhanh.
- Bệnh không đáp ứng với điều trị tại chỗ đơn thuần.
Cần
điều trị toàn thân:
Phác
đồ điều trị: Chiếu 2-3 lần/tuần trong ít nhất 3 tháng, sau đó có thể kéo dài đến
1 năm, ngừng điều trị nếu sau 3 tháng không có tác dụng hoặc phục hồi sắc tố
<25% sau 6 tháng.
Hiệu
quả và độ an toàn:
Các
phân tích tổng hợp cho thấy hơn 35% bệnh nhân có thể đạt mức tái tạo sắc tố
trên 75% sau một liệu trình điều trị phù hợp. Hiệu quả thường rõ hơn ở vùng mặt,
cổ và thân mình.
So
với phương pháp quang hoá trị liệu PUVA, NB-UVB có ưu điểm giảm nguy cơ tác dụng
phụ toàn thân và nguy cơ ung thư da. Nghiên cứu quy mô lớn tại Hàn Quốc trên
hơn 60.000 trường hợp điều trị cho thấy nếu số lần chiếu dưới 500 buổi, không
ghi nhận sự gia tăng nguy cơ ung thư da tế bào hắc tố và không hắc tố.
NB-UVB
có thể được áp dụng cho trẻ em từ 3 tuổi trở lên và phụ nữ mang thai khi có chỉ
định và theo dõi y khoa chặt chẽ.
Điều
trị phối hợp:
Để
tối ưu hiệu quả, NB-UVB thường được kết hợp với thuốc bôi tại chỗ như
corticosteroid hoặc các chất ức chế calcineurin (tacrolimus, pimecrolimus). Sự
phối hợp này giúp tăng hiệu quả tái tạo sắc tố và rút ngắn thời gian điều trị.
Khuyến
cáo: Người bệnh bạch biến cần được thăm khám và tư vấn bởi bác sĩ
chuyên khoa da liễu để xây dựng phác đồ điều trị cá thể hoá. NB-UVB hiện là một
trong những lựa chọn điều trị hiệu quả, an toàn và có cơ sở khoa học vững chắc
trong kiểm soát bệnh bạch biến.
Bệnh viện Da liễu – Sức khỏe, vẻ đẹp làn da – Nâng tầm cuộc
sống.
- Số 278, đường Trần Thánh Tông, P.Trần Hưng Đạo, tỉnh Hưng Yên.
- Giấy phép hoạt động KCB số: 000199/TB-GPHĐ
Cơ sở 2:
- Xã Thư Vũ, tỉnh Hưng Yên
- Giấy phép hoạt động KCB số: 000151/TB-GPHĐ
- Sáng: 07h00 – 11h00 | Chiều: 13h30 – 17h00 | Cấp cứu: 24/24h
- Thứ 7, CN, ngày nghỉ lễ: Khám Da liễu tự nguyện.